مغز و اعصاب

مغز و اعصاب

نورولوژیست (متخصص مغز و اعصاب)

پزشکی که در زمینه بیماریهای مغز و اعصاب (نورولوژی) تخصص دارد نورولوژیست یا متخصص مغز و اعصاب نام دارد.

 

 

از آنجاکه سیستم عصبی انسان از مهمترین قسمتهای بدن است و سایر قسمتهای بدن را تحت تاثیر قرار می دهد یا به عبارتی سازماندهی و فرماندهی می کند، شناخت بیماریهای مغز و اعصاب و تشخیص و درمان آن کاری کاملا تخصصی است که فقط باید توسط متخصصین مغز و اعصاب که در این زمینه دانش و مهارت کافی دارد انجام شود.

سیستم عصبی انسان شامل دو بخش مرکزی و محیطی است.سیستم عصبی مرکزی شامل مغز (نیمکره های مغزی Cerebrum، ساقه مغز Brain stem و مخچه Cerebellum) و نخاع می باشد؛ سیستم عصبی محیطی شامل نورونهای عصبی محیطی است که ارتباط بین مغز و نخاع با بقیه ارگانها، اندامها و عضلات را برقرار می کند.

 

سته به اینکه کدام یک از قسمت های سیستم عصبی دچار اختلال شود بیماریهای متفاوت مغز و اعصاب ایجاد می شود.

متخصص مغز و اعصاب خوب با دانش کافی درباره آناتومی و فیزیولوژی و چگونگی کارکرد سیستم عصبی و ارتباطات پیچیده آنها قادر به لوکالیزه کردن محل درگیری و نوع اختلال کارکرد و در نتیجه تشخیص نوع بیماری سیستم عصبی می باشد و در این مسیر از معاینه دقیق مغز و اعصاب و در صورت نیاز روشهای پارا کلینیک مثل تصویر برداری مغز شامل ام آر آی (MRI)، سی تی اسکن مغز، سونوگرافی داپلر عروق مغز و کاروتید (TCD & ECD) و نوار مغز و نوار عصب و عضله استفاده می کند. و نهایتا با تشخیص صحیح نوع بیماری مغز و اعصاب درمان مناسب را انجام می دهد.

بیماریهایی که مربوط به حیطه متخصص مغز و اعصاب می شود شامل موارد زیر است:

۱-      انواع سردرد شامل میگرن، سردرد تنشی، کلاستر،نورالژی، تریژمینال و …

۲-سرگیجه

۳-      اختلال راه رفتن و تعادل

۴-      تشنج و صرع

۵-      کاهش سطح هوشیاری و بیهوشی گذرا

۶-      انواع اختلال حافظه شامل آلزایمر، دمانس فرونتوتمپورال، دمانس عروقی و …

۷-      بیمارهای عروقی مغز شامل سکته مغزی، خونریزی مغزی، تنگی عروق مغز و کاروتید که تا حدودی با سونوگرافی داپلر عروق مغز و کاروتید گردن قابل بررسی و پیشگیری است.

۸-      بیماریهای حرکتی مثل پارکینسون

۹-      انواع لرزش و ترمور دست و سر

۱۰-  اختلال تکلم و صحبت کردن (آفازی)

۱۱-  بیماریهای ستون فقرات شامل درد گردن و کمر ناشی از فشار دیسک روی نخاع یا اسپاسم عضلات

۱۲-  بیماریهای درگیر کننده میلین عصب مثل ام اس (MS)

۱۳-  اختلالات اعصاب محیطی مثل انواع نوروپاتی که با علائمی همچون گز گز و گرفتگی و بیحسی اندامها بروز می کند.

۱۴-  انواع بیماریهای عضلات شامل میوپاتی های التهابی و مادرزادی

۱۵-  اختلالات خواب شامل بی خوابی و نداشتن خواب عمیق و موثر

لازم به توضیح است که بیماریهایی که ناشی از اختلال ارگانیک سیستم عصبی مرکزی و محیطی نیستند و در طبقه بندی بیماریهای روح و روان قرار می گیرند مثل افسردگی، اضطراب، استرس، وسواس و …

اصولا مربوط به حوزه تخصص روانپزشکی هستند ولی انواع خفیف آنها که به خصوص می تواند موجب سردردهای تنشی شود توسط متخصص مغز و اعصاب درمان می شود.

توضیح ضروری این است که نورولوژیست جراحی مغز انجام نمی دهد و اگر موردی نیاز به جراحی مغز و اعصاب پیدا کند مثل تومورهای مغزی، صدمات ناشی از تروما و تصادفات و آسیب ستون فقرات که نیاز به جراحی دارند توسط متخصص مغز و اعصاب به همکار جراح مغز و اعصاب ارجاع داده می شوند.